Niet fit en toch werken?
Dit is deel 1 van een tweeluik over niet fit zijn en toch (willen of moeten) werken. In dit eerste deel gaat het vooral over jouzelf: hoe bepaal je of je kunt werken of niet, wanneer je eigenlijk “ziek” bent en hoe je beter naar je eigen grenzen kunt luisteren. In deel 2 ga ik in op de volgende stap: hoe je dit bespreekbaar maakt met je leidinggevende, welke afspraken je kunt maken en wat je mogelijkheden zijn als je vaker niet fit bent.
Dit is niet mijn beste dag
Soms word je wakker en voel je meteen: dit is niet mijn beste dag. Je bent niet doodziek, maar ook zeker niet fit. Hoofdpijn, verkouden, slecht geslapen, stijve nek, onrustig hoofd. En dan komt die lastige vraag: ga ik werken of niet? Die keuze is niet altijd zwart wit. Je wilt je collega’s niet laten zitten, je wilt geen gedoe met je leidinggevende en misschien ben je opgevoed met “je bent pas ziek als je je bed niet uit kunt”. Tegelijkertijd heb je maar één lijf. Als je structureel over je grenzen gaat, betaal je daar vroeg of laat de prijs voor.
In deze blog help ik je om bewuster te kiezen. Zodat je weet waar je voor mag staan, je je eigen gevoel serieus neemt én je rekening houdt met je werk.
Wanneer ben je eigenlijk ziek voor je werk
In de medische wereld ben je ziek als je klachten hebt waardoor je lichaam niet goed functioneert en je je dagelijkse activiteiten niet (goed) kunt uitvoeren. Voor werk kun je daar nog iets aan toevoegen:
Je bent ziek als je om welke reden dan ook niet in staat bent om je werk veilig, kwalitatief goed of volledig uit te voeren.
Wanneer meld ik me ziek?
Een goede vraag om jezelf te stellen is: Zorgt werken er nu voor dat mijn klachten verergeren?
Als het antwoord “ja” is, dan ben je in feite ziek. Hoe vervelend dat ook is voor de planning, je collega’s of je werkgever.
Belangrijk om te benoemen: ziek is echt niet alleen een griepje. Verzuim is steeds vaker psychisch of mentaal. Denk aan angst, slaaptekort, overbelasting of stress. Die uiten zich vaak in lichamelijke klachten: aanhoudende hoofdpijn, een overbelaste nek en schouders, non-stop verkouden zijn.
In mijn eigen geval zijn de eerste signalen van te veel stress een stijve nek en buikpijn. Dat zijn voor mij inmiddels duidelijke waarschuwingslampjes.
Wil je hierover sparren of heb je een concrete situatie op je werk? Op mijn pagina HR advies voor medewerkers lees je hoe ik je kan helpen.
Niet fit: ziekmelden of toch werken
Dan blijft de lastige vraag: meld je je direct ziek als je verkouden bent of een stijve nek hebt?
Dat is geen rekensom, maar een keuze. Veel mensen zijn opgevoed met het idee dat je pas ziek bent als je letterlijk je bed niet uit kunt. Het risico daarvan is dat je structureel over je grenzen gaat, tot je lichaam zelf op de rem trapt. Tegelijkertijd is het ook niet de bedoeling dat je je bij elk kuchje ziekmeldt. Mijn doel is niet om mensen sneller ziek te laten melden, maar om je te helpen bewuster te kiezen.
Stel jezelf in elk geval deze vragen:
– Kan ik mijn werk nog veilig doen?
– Lijdt de kwaliteit van mijn werk er ernstig onder?
– Kan ik mijn werk volledig uitvoeren, of moet ik eigenlijk veel laten liggen?
– Verergert werken mijn klachten?
Soms is het beter om een dag vrij te nemen en echt rust te pakken, zodat je daarna weer fit aan het werk kunt. Dat hoeft niet altijd een ziekmelding te zijn. Soms heb je gewoon een baaldag, die hebben we allemaal wel eens. Soms kun je nog even doorzetten omdat je weet dat het weekend eraan komt. Het gaat erom dat jij je eigen grenzen kent en serieus neemt. Ziek is ziek. En daartussen zit een groot grijs gebied waarin je mag zoeken naar wat voor jou klopt.
Luisteren naar je lijf is geen zwakte
Misschien voelt het nog onwennig om te zeggen: “Ik ben nu niet in staat om mijn werk veilig, kwalitatief of volledig te doen.” Zeker als je gewend bent om altijd maar door te gaan.
Toch is luisteren naar je lijf geen zwakte, maar juist verantwoordelijkheid nemen. Voor jezelf én voor je werk. Want als je te lang over je grenzen gaat, is de kans groter dat je uiteindelijk langer uitvalt. Je mag dus echt op je eigen gevoel vertrouwen. Jij bent degene die voelt hoe het met je gaat. Van daaruit kun je steeds opnieuw kiezen: vandaag wel werken, aangepast werken, een vrije dag nemen of je ziekmelden. Bewust, in plaats van op de automatische piloot.
Lees ook deel 2: zo ga je het gesprek aan met je leidinggevende en maak je duidelijke afspraken als je niet fit bent.
